Sự khác biệt giữa CPU và GPU là gì?

 Nếu bạn đã từng lăp máy tính của riêng mình, bạn sẽ nhận ra rằng CPU và GPU là hai thứ rất khác nhau. Nhưng sự khác biệt chính xác là gì và CPU, GPU hoạt động như thế nào trong thực tế?

Ảnh: Tester128/Shutterstock.com

CPU và GPU là gì?

Câu trả lời ngắn gọn là CPU, viết tắt của central processing unit tạm dịch đơn vị xử lý trung tâm, nó còn được gọi là processor “bộ xử lý”. Đây là trung tâm trung tâm thiết bị của bạn và quản lý tất cả các quy trình tạo ra thiết bị. Nếu bạn không có CPU, máy tính của bạn chỉ là một chiếc chặn giấy tối tân.

GPU - graphical processing unit hoặc đơn vị xử lý đồ họa, còn được gọi là “graphics card”, có nhiệm vụ chạy đồ họa các chương trình và hiển thị trên màn hình của bạn. GPU cũng rất quan trọng đối với hoạt động của máy tính của bạn, nếu không có chúng thì sẽ không có gì hiển thị trên màn hình của bạn. Điều đó nói rằng, GPU không phải lúc nào cũng phải là một GPU rời, nhiều CPU, đặc biệt là cho máy tính xách tay được tích hợp sẵn.

Tuy nhiên, những cạc đồ họa tích hợp này không có nhiều điểm nhấn. Nếu bạn muốn chạy đồ họa cao cấp cho trò chơi hoặc phần mềm đồ họa nâng cao như trình tạo mô hình 3D, bạn sẽ cần một GPU rời. 

Nơi bạn có thể tìm thấy CPU và GPU

Vì CPU là trung tâm điểu khiển nên chúng có mặt ở khắp mọi nơi: không có một thiết bị kỹ thuật số nào là không có. Điện thoại thông minh và các thiết bị thông minh nói chung sẽ có những CPU rất nhỏ không tạo ra nhiều sức mạnh tính toán, trong khi siêu máy tính sẽ có mạng lưới CPU khổng lồ có thể thực hiện các phép tính khiến điện thoại của bạn bốc khói trong vòng vài phút.

GPU rời chuyên biệt hơn rất nhiều. Chúng thường chỉ được tìm thấy trong máy tính xách tay và PC được bán trên thị trường dành cho người chơi game, trên thực tế, chúng là thị trường lớn nhất vì hầu hết các trò chơi hàng đầu hiện nay đều yêu cầu sức mạnh tính toán đồ họa cao. Các nhà thiết kế đồ họa là những người mua GPU khác vì họ cần hiển thị hình ảnh một cách nhanh chóng và chi tiết, điều mà GPU tích hợp vào CPU cũng không thể làm được ở bất kỳ đâu.

Chúng cũng được sử dụng rất nhiều trong học máy và khai thác tiền điện tử,..

Cách thức hoạt động của CPU so với GPU

CPU và GPU làm những việc khác nhau do cách chúng được xây dựng. CPU chạy các quá trình nối tiếp nhau và lần lượt trên mỗi lõi của nó. Hầu hết các bộ vi xử lý có từ bốn đến tám lõi, mặc dù CPU cao cấp có thể có tới 64 lõi.

Khi máy tính đang chạy, mỗi lõi sẽ tự chạy một quá trình, chẳng hạn như khi bạn sử dụng tổ hợp phím của bạn trong khi nhập. Trong khi làm điều đó, các lõi khác sẽ xử lý tất cả các quy trình khác mà bạn thấy đang chạy trong Trình quản lý tác vụ Windows của mình. Bởi vì nó quản lý các tác vụ theo trình tự và dành một phần lớn sức mạnh xử lý của mình cho từng tác vụ, nó sẽ chạy và chuyển đổi giữa việc chạy các quy trình khác nhau với tốc độ cực nhanh.

GPU tiếp cận quá trình xử lý theo cách khác. Khi được giao một nhiệm vụ, GPU sẽ chia nó thành hàng nghìn nhiệm vụ nhỏ hơn và sau đó xử lý tất cả chúng cùng một lúc, đồng thời thay vì nối tiếp. Điều này làm cho GPU phù hợp hơn nhiều để xử lý các quy trình lớn được tạo thành từ nhiều phần nhỏ, như đồ họa 3D.

Ví dụ, trong một trò chơi, những gì bạn thấy về cơ bản là một trường đa giác. Mỗi đa giác được GPU điền vào cùng một lúc và, xem xét có thể có hàng nghìn đa giác trong số đó, điều đó thực sự ấn tượng về cách GPU linh hoạt có thể làm được điều đó. Bạn thậm chí có thể tự mình nhìn thấy điều đó khi GPU của bạn gặp trục trặc trong khi chơi game, khi bạn nhận được các khối kết cấu lớn trên màn hình của mình.

Khi nào sử dụng CPU so với GPU

Vì chúng hoạt động rất khác nhau nên CPU và GPU có các ứng dụng rất khác nhau. Xử lý nối tiếp là những gì làm cho một máy tính hoạt động. Nếu bạn cố gắng chạy PC bằng các quy trình đồng thời, nó sẽ không hoạt động tốt và khó có thể chia nhỏ việc nhập một bài luận hoặc chạy trình duyệt. CPU có thể dành nhiều năng lượng cho chỉ một số tác vụ, nhưng kết quả là thực thi các tác vụ đó nhanh hơn rất nhiều.

Mặt khác, GPU hiệu quả hơn rất nhiều so với CPU và do đó tốt hơn cho các tác vụ lớn, phức tạp với nhiều sự lặp lại, chẳng hạn như đặt hàng nghìn đa giác lên màn hình. Nếu bạn cố gắng làm điều đó với một CPU, nó sẽ chỉ dừng lại, nếu nó thậm chí còn hoạt động.

GPU không chỉ về đồ họa

Ý tưởng rằng CPU chạy máy tính trong khi GPU chạy đồ họa đã được thiết lập cho đến một vài năm trước. Cho đến lúc đó, bạn hiếm khi thấy một card đồ họa cho bất kỳ thứ gì khác ngoài trò chơi hoặc xử lý hình ảnh (đồ họa 3D hoặc chỉnh sửa hình ảnh và video).

Tuy nhiên, điều đó đã trải qua một sự thay đổi mạnh mẽ trong vài năm qua nhờ vào hai thay đổi quan trọng trong cách chúng ta sử dụng máy tính. Đầu tiên là máy học, đòi hỏi xử lý đồng thời chuyên sâu vì cách nó quản lý dữ liệu.

Mỗi bit thông tin được xử lý bằng thuật toán học sâu sẽ đi qua một số bộ lọc, được gọi là trọng số. Sẽ có rất nhiều bộ lọc và rất nhiều điểm dữ liệu, việc chạy bộ lọc này qua CPU sẽ mất vĩnh viễn. GPU phù hợp hơn nhiều các nhiệm vụ.

GPU và khai thác tiền điện tử

GPU cũng phổ biến khi khai thác tiền điện tử, vì một lý do tương tự. Để có được những đồng tiền điện thử, bạn thường cần giải một phương trình mật mã phức tạp để mở khóa phần tiếp theo của chuỗi khối. Brute force là từ khóa ở đây, vì bạn ném càng nhiều sức mạnh xử lý vào một trong những phương trình này, thì cơ hội giải nhanh càng cao.

GPU có lợi thế gấp hai lần so với CPU vì chúng không chỉ có thể mang lại nhiều sức mạnh xử lý hơn và hiệu quả hơn, chúng còn được trang bị bộ xử lý toán học chuyên biệt, có tên là Đơn vị logic số học (ALU). ALU giúp đồ họa hiển thị nhanh hơn cho bất kỳ ai muốn giải các bài toán phức tạp.

Trên thực tế, GPU đã trở nên phổ biến trong giới khai thác tiền điện tử đến mức chúng gây ra tình trạng thiếu hàng trên toàn thế giới, một vấn đề hầu như không giảm vào thời điểm viết bài vào năm 2022. 


QC

Bài viết hay